فرش سجادهای (مخصوص مسجد) و فرش معمولی (خانگی) شاید از نظر جنس نخ شباهتهایی داشته باشند، اما در طراحی، ابعاد، نوع نصب و کاربرد تفاوتهای بنیادی دارند. این تفاوتها باعث میشود که فرش سجادهای برای مکانهای عمومی و عبادی گزینهی بهتری باشد، در حالی که فرش معمولی برای دکوراسیون منزل مناسب است.
در ادامه تفاوتهای اصلی این دو را بررسی میکنیم:
۱. تفاوت در ابعاد و اندازه (مهمترین تفاوت)
- فرش سجادهای: این فرشها به صورت رول (توپی) بافته میشوند. عرض استاندارد این رولها معمولاً ۱.۲۵ متر است (که عرض استاندارد یک صف نماز است) و طول آن متناسب با طول صفهای نمازخانه یا مسجد برش میخورد.
- فرش معمولی: در ابعاد استاندارد و ثابت مثل ۶ متری (2×3)، ۹ متری (2.5×3.5) و ۱۲ متری (3×4) تولید میشود و برای فضاهای استاندارد خانگی طراحی شده است.
۲. تفاوت در طرح و نقش
- فرش سجادهای:
- طرح محرابی: دارای طاق و ستون (شبیه محراب مسجد) است که جهت قبله را مشخص میکند و هر سجاده محدوده یک نمازگزار را تعیین میکند.
- طرح تشریفاتی: بدون محراب است و فقط حاشیهای در بالا یا پایین دارد که جای مهر و محل ایستادن را مشخص میکند (بیشتر در حسینیهها استفاده میشود).
- فرش معمولی: دارای طرحهای مرکزی (ترنج)، افشان، خشتی یا مدرن است که هدف آن زیبایی دکوراسیون است و جهت خاصی ندارد.
۳. تفاوت در نصب و پوششدهی
- فرش سجادهای: قابلیت پوشش صددرصدی دارد. این فرشها توسط نصاب دقیقا مطابق با زوایا، ستونها و قناسیهای مسجد برش خورده و دوردوزی میشوند تا کل کف را بپوشانند. همچنین نصب آنها دقیقا در جهت قبله تنظیم میشود (حتی اگر ساختمان کج باشد).
- فرش معمولی: معمولاً وسط اتاق پهن میشود و کنارههای دیوار خالی میماند. اگر بخواهید کل مسجد را با فرش معمولی مفروش کنید، به دلیل ابعاد ثابت، همپوشانی ایجاد شده یا فضاهای خالی زشتی در کنار ستونها به وجود میآید.
۴. تفاوت در نظمدهی
- فرش سجادهای: به دلیل خطکشیهای مشخص (محراب یا حاشیه)، به صفوف نمازگزاران نظم میدهد و از تداخل شانهها یا کج شدن صفها جلوگیری میکند.
- فرش معمولی: هیچ خط راهنمایی برای تشکیل صف ندارد و نمازگزاران باید خودشان صف را تنظیم کنند که اغلب منجر به بینظمی میشود.
۵. تفاوت در ترمیم و نگهداری
- فرش سجادهای: اگر قسمتی از فرش (مثلاً بر اثر ریختن چای یا سوختگی) آسیب ببیند، میتوان فقط همان تکه یا همان رول را تعویض یا ترمیم کرد.
- فرش معمولی: اگر آسیبی به فرش برسد، کل زیبایی فرش به دلیل پیوستگی طرح ترنج از بین میرود و ترمیم آن دشوارتر است.
| ویژگی | فرش سجادهای (مسجدی) | فرش معمولی (خانگی) |
| شکل فروش | رول (متری) | تختهای (دانهای) |
| عرض استاندارد | ۱.۲۵ متر (به اندازه یک صف) | ۲، ۲.۵ یا ۳ متر |
| قابلیت نصب | پوشش کامل (Wall to wall) و قناسیگیر | چیدمان در وسط (بدون برش) |
| طرح | محرابی (قوسی) یا تشریفاتی (راه راه) | ترنج، افشان، خشتی |
| هدف | تعیین قبله و نظمدهی صفوف | زیبایی دکوراسیون و گرما |
| تنوع شانه | معمولاً ۵۰۰ و ۷۰۰ شانه (برای پاخور زیاد) | ۷۰۰، ۱۰۰۰، ۱۲۰۰ و ۱۵۰۰ شانه |
